Antalya Xanthos Antik Kenti
Antalya’nın Kaş ilçesi yakınlarında, Muğla-Antalya sınırında yer alan Xanthos Antik Kenti, sadece bir arkeolojik alan değil, aynı zamanda özgürlüğe olan tutkusuyla tarihe geçmiş hüzünlü bir başkenttir. Likya Birliği’nin idari ve dini merkezi olan bu kadim kent, 1988 yılından bu yana UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer almaktadır.
Antalya’nın batısında, Eşen Çayı’nın (antik adıyla Xanthos Nehri) kıyısında kurulu olan Xanthos, Likya tarihinin en büyük ve en güçlü şehriydi. M.Ö. 8. yüzyıla kadar uzanan geçmişiyle Xanthos, "Işık Ülkesi" Likya’nın demokratik yapısının kalbi olarak kabul edilir.
Özgürlük Uğruna Yazılan Destan
Xanthos, tarihte savaşçı ruhu kadar, teslim olmaktansa ölümü tercih eden halkıyla tanınır. Kentin tarihinde iki büyük toplu intihar vakası yaşanmıştır:
Pers İstilası (M.Ö. 545): Pers komutanı Harpagos’un ordularına karşı kahramanca savaşan Xanthoslular, yenileceklerini anladıklarında kadınlarını, çocuklarını ve hazinelerini kalede toplayarak ateşe vermiş, ardından kendileri de alevlerin içine atlayarak intihar etmişlerdir.
Brutus Dönemi (M.Ö. 42): Romalı Brutus şehri kuşattığında halk aynı trajediyi tekrarlamış, teslim olmak yerine ölümü seçmiştir. Brutus’un bu durumdan o kadar etkilendiği söylenir ki, en azından bir grup Xanthosluyu kurtarmayı başaran askerlerini ödüllendirmiştir.
Kent, Likya’ya özgü kaya mezarları ile Roma dönemi yapılarını harmanlayan eşsiz bir görünüme sahiptir.
Harpy Anıtı: Kule tipi bir mezar olan bu yapı, üzerindeki mitolojik kabartmalarla ünlüdür. Orijinal kabartmaları günümüzde British Museum’da sergilenmektedir.
Xanthos Dikilitaşı (Xanthos Yazıtı): Likya dilinde yazılmış en uzun kitabe olan bu dikilitaş, Likya tarihini aydınlatan en önemli belgelerden biridir.
Antik Tiyatro ve Agora: Roma döneminin ihtişamını yansıtan tiyatro, kentin sosyal yaşamının ne kadar canlı olduğunun kanıtıdır.
Likya Tipi Lahitler: Xanthos’un hemen her yerinde, gökyüzüne yükselen devasa taş lahitler, kentin silüetini belirleyen ana unsurlardır.
Xanthos, komşusu ve Likya’nın dini merkezi olan Letoon ile birlikte UNESCO listesindedir. Bu iki antik kent, Likya Yolu’nun en kritik duraklarından birini oluşturur. Xanthos’un siyasi gücü, Letoon’un manevi gücüyle birleşerek antik dünyanın en özgün medeniyetlerinden birini oluşturmuştur.
Likya’nın Hüzünlü Başkenti: Xanthos Antik Kenti
Antalya’nın batısında, Eşen Çayı’nın (antik adıyla Xanthos Nehri) kıyısında kurulu olan Xanthos, Likya tarihinin en büyük ve en güçlü şehriydi. M.Ö. 8. yüzyıla kadar uzanan geçmişiyle Xanthos, "Işık Ülkesi" Likya’nın demokratik yapısının kalbi olarak kabul edilir.
Özgürlük Uğruna Yazılan Destan
Xanthos, tarihte savaşçı ruhu kadar, teslim olmaktansa ölümü tercih eden halkıyla tanınır. Kentin tarihinde iki büyük toplu intihar vakası yaşanmıştır:
Pers İstilası (M.Ö. 545): Pers komutanı Harpagos’un ordularına karşı kahramanca savaşan Xanthoslular, yenileceklerini anladıklarında kadınlarını, çocuklarını ve hazinelerini kalede toplayarak ateşe vermiş, ardından kendileri de alevlerin içine atlayarak intihar etmişlerdir.
Brutus Dönemi (M.Ö. 42): Romalı Brutus şehri kuşattığında halk aynı trajediyi tekrarlamış, teslim olmak yerine ölümü seçmiştir. Brutus’un bu durumdan o kadar etkilendiği söylenir ki, en azından bir grup Xanthosluyu kurtarmayı başaran askerlerini ödüllendirmiştir.
Xanthos’un Mimari Mirası
Kent, Likya’ya özgü kaya mezarları ile Roma dönemi yapılarını harmanlayan eşsiz bir görünüme sahiptir.
Harpy Anıtı: Kule tipi bir mezar olan bu yapı, üzerindeki mitolojik kabartmalarla ünlüdür. Orijinal kabartmaları günümüzde British Museum’da sergilenmektedir.
Xanthos Dikilitaşı (Xanthos Yazıtı): Likya dilinde yazılmış en uzun kitabe olan bu dikilitaş, Likya tarihini aydınlatan en önemli belgelerden biridir.
Antik Tiyatro ve Agora: Roma döneminin ihtişamını yansıtan tiyatro, kentin sosyal yaşamının ne kadar canlı olduğunun kanıtıdır.
Likya Tipi Lahitler: Xanthos’un hemen her yerinde, gökyüzüne yükselen devasa taş lahitler, kentin silüetini belirleyen ana unsurlardır.
UNESCO Mirası ve Letoon Bağlantısı
Xanthos, komşusu ve Likya’nın dini merkezi olan Letoon ile birlikte UNESCO listesindedir. Bu iki antik kent, Likya Yolu’nun en kritik duraklarından birini oluşturur. Xanthos’un siyasi gücü, Letoon’un manevi gücüyle birleşerek antik dünyanın en özgün medeniyetlerinden birini oluşturmuştur.
